Jak działa e-ZLA w 2026 roku?
Od 2026 roku zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy funkcjonuje przede wszystkim w formie elektronicznej, znanej jako e-ZLA. Dzięki temu proces wystawiania, przesyłania i rozliczania zwolnień lekarskich jest bardziej zautomatyzowany i transparentny. Elektroniczne zwolnienie jest przesyłane bezpośrednio do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz do płatnika składek, czyli najczęściej pracodawcy, co eliminuje konieczność przekazywania papierowego dokumentu przez pracownika.
W praktyce oznacza to, że pacjent musi dostarczyć lekarzowi określone dane, które pozwolą na prawidłowe wystawienie i przesłanie e-ZLA – system ZUS automatycznie uzupełnia wiele informacji po podaniu podstawowego identyfikatora.
Jakie dane pacjent musi podać lekarzowi?
Podstawowym i niezbędnym elementem do wystawienia e-ZLA jest numer PESEL pacjenta. To dzięki niemu system ZUS może automatycznie uzupełnić dane identyfikacyjne, takie jak imię, nazwisko czy data urodzenia. Oprócz PESEL pacjent powinien przekazać lekarzowi:
- aktualny adres pobytu w czasie trwania zwolnienia – jest to ważne m.in. z punktu widzenia ewentualnych kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia,
- informacje o wszystkich miejscach zatrudnienia lub innych płatnikach składek – lekarz wybiera właściwego płatnika z listy dostępnej w systemie, dlatego konieczne jest podanie pełnych danych,
- dane osoby wymagającej opieki, jeśli zwolnienie dotyczy opieki nad dzieckiem lub członkiem rodziny – takie informacje pozwalają na potwierdzenie prawa do świadczeń opiekuńczych.
Ważne jest, aby wszystkie dane były podane poprawnie. Błędny PESEL, nieaktualny adres lub niepełne informacje o płatnikach mogą utrudnić prawidłowe wystawienie e-ZLA i jego przekazanie do ZUS i pracodawcy.
Jakie informacje zawiera e-ZLA i co widzi pracodawca?
Wystawiając elektroniczne zwolnienie, lekarz określa:
- okres niezdolności do pracy – od dnia rozpoczęcia do zakończenia zwolnienia,
- adres pobytu pacjenta w trakcie trwania zwolnienia,
- dane płatnika składek, czyli podmiotu odpowiedzialnego za rozliczenie absencji,
- wskazania dotyczące aktywności podczas zwolnienia, np. czy chory powinien leżeć lub może chodzić,
- odpowiednie kody literowe – mogą dotyczyć sytuacji takich jak ciąża czy opieka nad członkiem rodziny, które wpływają na uprawnienia i sposób rozliczenia świadczeń.
Pracodawca otrzymuje e-ZLA elektronicznie na swoim profilu w systemie PUE ZUS, najpóźniej w dniu następnym po otrzymaniu dokumentu przez ZUS. Jednak pracodawca nie ma dostępu do szczegółowych danych medycznych ani do diagnozy pacjenta. Widoczne dla niego informacje służą wyłącznie do rozliczenia absencji i obejmują takie dane jak okres zwolnienia oraz wskazania lekarskie, bez ujawniania przyczyny choroby.
Jakie dane medyczne są dostępne i jak chroniona jest prywatność?
Choć lekarz dokumentuje przyczynę niezdolności do pracy w systemie, zakres danych przekazywanych dalej jest ograniczony ze względu na ochronę prywatności pacjenta. Pełna diagnoza nie jest udostępniana pracodawcy ani innym podmiotom poza ZUS i uprawnionymi służbami.
Kody literowe zawarte w e-ZLA mają charakter techniczny i służą m.in. do ustalenia uprawnień do świadczeń oraz sposobu rozliczenia zwolnienia, ale nie należy ich utożsamiać z pełnym opisem medycznym, co podkreśla Oclekarskie. To zabezpiecza pacjenta przed niepotrzebnym ujawnianiem szczegółów zdrowotnych.
Jak pacjent może kontrolować informacje o zwolnieniu?
Pacjent ma możliwość wglądu w wystawione zwolnienia lekarskie poprzez usługi elektroniczne ZUS oraz na Internetowym Koncie Pacjenta. Dostęp do tych informacji pozwala na monitorowanie stanu zwolnienia, sprawdzenie poprawności danych oraz potwierdzenie, że e-ZLA zostało prawidłowo przesłane do płatnika składek.
Warto pamiętać, że elektroniczny system e-ZLA znacznie ułatwia proces obsługi zwolnień i pozwala uniknąć błędów związanych z dokumentacją papierową, jednocześnie zachowując wysoki poziom ochrony danych osobowych i medycznych.
Podsumowanie
W 2026 roku wystawianie zwolnień lekarskich odbywa się przede wszystkim za pomocą elektronicznego systemu e-ZLA. Kluczowym elementem jest numer PESEL, który umożliwia automatyczne uzupełnienie danych pacjenta. Pacjent musi udzielić lekarzowi także informacji o aktualnym adresie pobytu, wszystkich miejscach zatrudnienia oraz, w przypadku zwolnień opiekuńczych, danych osoby wymagającej opieki.
e-ZLA zawiera dane niezbędne do rozliczenia nieobecności, które trafiają do pracodawcy, jednak bez ujawniania szczegółowych informacji medycznych. System ten jest zaprojektowany tak, aby chronić prywatność pacjenta, jednocześnie usprawniając proces obsługi zwolnień i świadczeń.
Warto dbać o poprawność przekazywanych danych, gdyż błędy mogą utrudnić prawidłowe rozliczenie zwolnienia i dostęp do świadczeń. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom elektronicznym pacjenci oraz pracodawcy mogą liczyć na szybszą i bardziej efektywną obsługę zwolnień lekarskich.
Źródła
- https://www.zus.pl/ezla
- https://www.zus.pl/documents/10182/167561/e-ZLA+Elektroniczne+zwolnienia+lekarskie_lekarze.pdf/2c8a0be4-f773-4e40-b668-0889e29946f2
- https://www.zus.pl/en/ezla/najczesciej-zadawane-pytania/lekarz
- https://www.hajnowka.pl/aktualnosc/zus-zdrowie/8105-zus-informuje-jak-czesto-i-na-jakie-dolegliwosci-chorowali-polacy-w
- https://www.zus.pl/documents/10182/167561/ulotka_Krok+po+kroku_E-ZLA_dla+asystenta.pdf